Verbetert microdoseren de focus? Wat gecontroleerde studies vonden

Gecontroleerde studies naar microdoseren met psilocybine en LSD hebben geen betrouwbare verbetering van focus of mentale helderheid laten zien zodra rekening wordt gehouden met het placebo-effect. Waar wel verschillen optraden, werden die vaak verklaard doordat deelnemers raadden wat ze hadden ingenomen. Geen van deze studies ging over de vliegenzwam (Amanita muscaria), die op andere receptoren werkt en nog nooit op focus is onderzocht.

Waarom zijn gecontroleerde studies belangrijk bij beweringen over focus?

Focus en mentale helderheid zijn makkelijk te voelen en moeilijk te meten. Ze veranderen met slaap, stress, cafeïne, werkdruk en stemming. Ook zijn ze zeer gevoelig voor verwachtingen. Als u gelooft dat iets uw geest scherper maakt, valt het u eerder op wanneer u een goede dag hebt en ziet u de slechte dagen eerder over het hoofd.

Daarom werken onderzoekers met placebogecontroleerde, geblindeerde onderzoeksopzetten. Deelnemers nemen óf de werkzame stof óf een identiek nepmiddel in, zonder te weten welke. Als beide groepen evenveel verbeteren, wordt de verbetering waarschijnlijk niet door de stof veroorzaakt. Een review uit 2019 van Kuypers en collega’s merkte op dat er op dat moment maar heel weinig wetenschappelijke studies waren die beweringen over microdoseren en stemming of concentratie hadden getoetst, en dat er geen overeengekomen definitie van een microdosis bestond (Kuypers et al., Journal of Psychopharmacology, 2019).

Wat vond de grootste studie met zelfblindering?

In 2021 publiceerden onderzoekers van Imperial College London een creatieve oplossing voor de hoge kosten van klinische studies (Szigeti et al., eLife, 2021). Mensen die toch al van plan waren psilocybine of LSD te microdoseren, volgden online instructies om hun eigen doses te mengen met placebocapsules. Door deze opzet wisten ze op een bepaalde dag niet wat ze innamen.

De studie werd afgerond door 191 mensen, waarmee het destijds de grootste placebogecontroleerde studie naar psychedelica was. Gedurende vier weken verbeterden alle psychologische uitkomsten in de microdosisgroep. Maar ook de placebogroep verbeterde, en er waren geen significante verschillen tussen beide groepen.

Enkele kortetermijnmetingen, waaronder energie, stemming en creativiteit op innamedagen, lieten kleine verschillen zien. Volgens de auteurs konden die worden verklaard doordat de blindering werd doorbroken: deelnemers raadden correct wanneer ze de werkzame dosis hadden ingenomen. Hun conclusie was dat de anekdotische voordelen van microdoseren door het placebo-effect kunnen worden verklaard.

Wat vond een dubbelblinde laboratoriumstudie?

Een studie uit 2022 in Translational Psychiatry onderzocht microdoseren met psilocybinepaddenstoelen onder strengere laboratoriumomstandigheden (Cavanna et al., 2022). De 34 deelnemers waren al van plan te microdoseren. De onderzoekers maten subjectieve beleving, creativiteit, waarneming, cognitie en hersenactiviteit, onder meer met EEG-metingen.

De bevindingen waren niet wat de marketing rond microdoseren doet vermoeden:

• Geen bewijs voor betere cognitie of creativiteit. Het team vond geen verbetering in creativiteit, welzijn of cognitieve prestaties vergeleken met placebo.
• Enkele aanwijzingen voor verslechtering. Een klein aantal taakresultaten wees de andere kant op, zoals tragere reacties bij een aandachtstest, al bleven deze niet overeind na strenge statistische correctie.
• De blindering faalde vaak. Deelnemers wisten in de meeste weken correct in welke conditie ze zaten. De toename van subjectieve effecten zag men vooral bij wie het goed had geraden.

De auteurs concludeerden dat verwachtingen waarschijnlijk een groot deel verklaarden van wat mensen rapporteerden. Een review uit 2024 over verwachtingseffecten in onderzoek naar psychedelica beschrijft hetzelfde patroon in het hele vakgebied (Szigeti & Heifets, 2024). Meer over hoe deze resultaten zich verhouden tot prestaties op het werk leest u in wat gecontroleerde studies vonden over microdoseren en productiviteit.

Waarom gelden deze resultaten niet voor Amanita muscaria?

Alle bovenstaande studies onderzochten psilocybine of LSD. Die middelen werken vooral op serotonine-5-HT2A-receptoren. De belangrijkste stoffen in Amanita muscaria, iboteenzuur en muscimol, werken daarentegen op glutamaat- en GABA-A-receptoren (Michelot & Melendez-Howell, Mycological Research, 2003). Dat is een totaal andere klasse middelen, dus kunnen positieve noch negatieve bevindingen worden doorgetrokken.

De farmacologie wijst eerder de andere kant op dan naar scherpere focus. GABA-A-agonisten worden in het algemeen in verband gebracht met sedatie, tragere reacties en verminderde aandacht. Ons artikel over waarom GABA-A-sedatie het omgaan met meerdere taken tegelijk bemoeilijkt legt dit uitgebreider uit.

Er zijn ook geen gecontroleerde studies naar Amanita muscaria voor focus, aandacht of mentale helderheid. Er is zelfs geen standaardmethode om te meten hoeveel werkzame stof een bepaalde paddenstoel bevat. De FDA concludeerde in 2024 dat Amanita muscaria en de werkzame stoffen ervan niet algemeen als veilig in voedsel worden erkend (wetenschappelijk memorandum van de FDA, 2024).

Wilt u weten wat er in het huidige klinische onderzoek werkelijk wordt getest, lees dan wat er in klinische studies naar microdoseren en mentale gezondheid wordt onderzocht. Als concentratieproblemen uw werk of leven beïnvloeden, kan een arts zoeken naar veelvoorkomende oorzaken zoals slecht slapen, angst, depressie of ADHD.

Veelgestelde vragen

Verbetert microdoseren de focus?

Placebogecontroleerde studies naar microdoseren met psilocybine en LSD hebben geen betrouwbare verbetering van focus of cognitie laten zien boven placebo.

Waarom zeggen mensen dat ze zich scherper voelen?

Verwachting speelt een grote rol. In gecontroleerde studies verbeterden placebogroepen evenveel als microdosisgroepen, en kortetermijnverschillen werden grotendeels verklaard doordat mensen raadden wat ze hadden ingenomen.

Hebben studies Amanita muscaria getest op focus?

Nee. Er zijn geen gecontroleerde studies naar Amanita muscaria voor focus, aandacht of mentale helderheid.

Kunnen resultaten van psilocybinestudies worden toegepast op Amanita muscaria?

Nee. Psilocybine werkt op serotoninereceptoren, terwijl de stoffen in Amanita muscaria op glutamaat- en GABA-A-receptoren werken, dus de resultaten van het ene middel kunnen niet worden toegepast op het andere.

Wat kan ik doen als ik moeite heb met concentreren?

Praat met een arts. Slecht slapen, stress, angst, depressie en ADHD zijn veelvoorkomende oorzaken van concentratieproblemen, en voor elk daarvan zijn er onderbouwde mogelijkheden.

Disclaimer: Dit artikel is educatief bedoeld en is geen medisch advies. Amanita muscaria is giftig, en Amanita Store verkoopt deze paddenstoel niet voor menselijke consumptie. Als u of iemand anders klachten krijgt na het eten van een wilde paddenstoel, neem dan direct contact op met een arts, het vergiftigingencentrum in uw regio of de hulpdiensten.